Terugblik Kennisfestival
21 maart 2019

Ook in stadsdeel Centrum
laten we senioren niet vallen!

Na Noord en Zuid is nu stadsdeel Centrum aan de beurt om kennis te maken met de aanpak Laat je niet vallen. Het stadsdeel zet samen met GGD Amsterdam duurzaam in op valpreventie voor ouderen. Hoe precies? Dat werd duidelijk tijdens het Kennisfestival Laat je niet vallen op 21 maart.

Op weg naar restaurant Spingaren, waar het Kennisfestival plaatsvond, konden de deelnemers aan den lijve ondervinden hoe je als oudere in hartje Amsterdam extra goed moet oppassen dat je niet struikelt over een hobbelig trottoir, uit balans raakt door een passerende scooter of plotseling moet uitwijken voor een trolley of onoplettende fietser. En dan zijn er nog de smalle trappenhuizen en andere hindernissen achter de voordeur die ouderen moeten nemen. Hoe houden zij zich staande onder deze omstandigheden die zo bij Centrum horen?

Multidisciplinaire aanpak

Met Laat je niet vallen maken het stadsdeel en GGD Amsterdam ouderen ervan bewust dat zij zelf iets kunnen doen om vallen te voorkomen. Met hulp van de fysiotherapeuten, ergotherapeuten, oefentherapeuten Mensendieck, wijkverpleegkundigen, thuiszorgmedewerkers, diëtisten en andere professionals en vrijwilligers die naar het Kennisfestival waren gekomen om kennis te maken met de aanpak en met elkaar. Want één ding is duidelijk: valpreventie vraagt om een multidisciplinaire aanpak.

Medicijngebruik en ondervoeding

Tijdens het Kennisfestival was speciale aandacht voor twee belangrijke valrisico’s: het gebruik van bepaalde (combinaties) medicijnen en ondervoeding. Dr. Nathalie van der Velde, internist-geriater in het AMC en sinds kort – wij hadden de ‘primeur’ – hoogleraar Valpreventie, pleit ervoor dat ouderen en hun verzorgers en hulpverleners extra alert zijn op de mogelijke bijwerkingen van medicatie. Regelmatig vallen is daar één van – een belangrijke, blijkt uit onderzoek. Voorzichtig afbouwen kan een oplossing zijn of kiezen voor een alternatief, afhankelijk wat de patiënt belangrijk vindt.

Inge Cantatore, diëtist en voorzitter van het Amsterdams Paramedisch Platform, liet zien hoe snel ouderen ondervoed kunnen raken, en wat dit doet met hun kracht en spiermassa en dus ook balans. Het is verstandig om ouderen vaker te screenen op ondervoeding. Daar zijn handige methoden voor, zoals SNAQ65+.

‘Meer zelfvertrouwen’

Na drie korte presentaties van sportbuurtwerker Yvonne Schoenmaker, ergotherapeut Nilke Duinkerken en fysiotherapeut Tanja Lith, kreeg ervaringsdeskundige Charlotte de Cloet het podium. Zij raadt met name de In Balans-training van harte aan. ‘Je krijgt er meer zelfvertrouwen door, samen trainen in een groep is fijn en na de moeilijke oefeningen die we doen is het heerlijk om ook nog even gewoon te genieten van de muziek, in een flow te komen en ontspannen mee te bewegen. Ik heb ook thuis een ergotherapeut op bezoek gehad. Heerlijk dat iemand zo de tijd voor je neemt om alle valrisico’s in huis en op straat in kaart te brengen en tips te geven.’

Ouderen bewustmaken en motiveren

Lang niet alle ouderen zijn zo overtuigd als mevrouw De Cloet. In de groepsgesprekken die de deelnemers aan het einde van de middag met elkaar hadden, kwamen volop voorbeelden langs van hoe moeilijk het vaak is om ouderen bewust te maken van hun valrisico’s en enthousiast te maken voor een training of hulpmiddel, zoals een wandelstok of rollator. Het helpt als ouderen een concreet doel hebben, zoals te voet een mooie stad of andere trekpleister bezoeken. Weerstand om mee te doen aan een In balans-training kun je wegnemen door ouderen te vragen of ze iemand kennen ‘die de training wél nodig heeft’ om de training samen mee te volgen. En wat zou het goed zijn als zij ook na de training blijven bewegen, bijvoorbeeld met Meer bewegen voor ouderen.

De eerste contacten zijn vandaag gelegd. En dat is goed, want een gezamenlijke aanpak om vallen te voorkomen werkt het beste. Dat vindt ook portefeuillehouder Mascha ten Bruggencate van stadsdeel Centrum, die het Kennisfestival afsluit met een dankwoord aan alle deelnemers voor hun bijdrage aan valpreventie bij ouderen.

De presentaties nalezen?

Annelies Krikke

Laat je niet vallen

Annelies Krikke is van GGD Amsterdam en gaf een presentatie over de aanpak in de stad.

Nathalie van de Velde

Medicatie en vallen

Nathalie van der Velde is internist bij het A'dam UMC en sprak over medicijnen en vallen.

Ondervoeding en vallen

Inge Cantatore is diëtist en gaf een presentatie over ondervoeding en het risico op vallen

Foto's van de bijeenkomst

Het programma nog even bekijken?

14:45

Ontvangst en registratie

15:00

1. Welkom en opening​

Dagvoorzitter dr. Nathalie van der Velde, Internist Geriater Amsterdam UMC en voorzitter landelijk netwerk Valklinieken, opent de dag met een welkomstwoord.

door dr. Nathalie van der Velde, VUMC
Nathalie van de Velde
Annelies Krikke

2. Laat je niet vallen

Over landelijke ontwikkelingen en cijfers, de Amsterdamse Aanpak Valpreventie, ervaringen met de aanpak in Amsterdam Noord en Zuid en de urgentie om NU te starten in stadsdeel Centrum.

door Annelies Krikke, Projectleider Valpreventie

3. Medicatie gerelateerd vallen

Valrisico bij ouderen: is het behandelbaar?

door dr. Nathalie van der Velde, VUMC

4. Voeding en vallen?

Over (onder)voeding en vallen.

door Inge Cantatore, diëtist in Amsterdam en voorzitter van het Amsterdams Paramedisch Platform (APP)
Diëtiste

5. Voorbeelden uit de praktijk

6. Signaleren, screenen en verwijzen

Hoe ziet die keten er eigenlijk uit in mijn eigen stadsdeel? Per gebied is een gesprekstafel ingericht. Ken je je partners? Weet je wat zij doen? Wat kun je voor elkaar betekenen? Hoe kan ik verwijzen?

17:30

Mascha ten Bruggencate

7. Afsluiting

We zijn inmiddels al weer aan het einde van de dag gekomen met elkaar, tijd voor een afsluiting.

door Mascha ten Bruggencate, portefeuillehouder Stadsdeel Centrum

17:30 tot 18:00

Netwerkborrel